Selangor perincikan model kewangan bagi projek Selangor Rail Line 211km

Gambar hiasan: Selangor Rail Line 211km dan cadangan jajaran rel Selangor untuk menghubungkan Sabak Bernam, Sepang dan Negeri Sembilan

SELANGOR

1. Projek masih berada pada peringkat perancangan, bukan pembinaan

   • Kerajaan Selangor kini memberi tumpuan kepada model kewangan dan model perniagaan sebelum projek boleh bergerak ke peringkat pelaksanaan.

   • Ini merupakan perkembangan penting kerana bagi projek rel berskala besar, keputusan mengenai siapa membiayai, siapa membangunkan, siapa memiliki aset dan bagaimana operasi menjana hasil akan menentukan kebolehlaksanaan sebenar projek.

   • Kerajaan negeri melalui Menteri Besar Selangor (Incorporated), atau MBI, berperanan sebagai jawatankuasa teknikal bagi pembangunan rel Selangor.

   • Pada masa sama, kerajaan negeri masih berunding dengan pihak berkepentingan termasuk sektor swasta bagi mengenal pasti mekanisme pembangunan dan pembiayaan yang paling sesuai.

     
     

   

   
   

2. Jajaran umum sudah semakin jelas, tetapi belum dimuktamadkan

   • Kajian awal telah memberikan gambaran umum mengenai arah jajaran, tetapi lokasi tepat, stesen dan alignment akhir masih belum diumumkan.

   • Cadangan rangkaian adalah sekitar 211 km, merentasi Selangor dari Sabak Bernam ke Negeri Sembilan melalui Sepang.

   • Antara cabang yang dicadangkan ialah:

     • Westport;

     • Klang;

     • Putra Heights; dan

     • UNISEL Bestari Jaya.

   • Projek telah bergerak daripada sekadar idea pembangunan rel kepada tahap penilaian jajaran dan struktur pelaksanaan yang lebih konkrit.

     
     

3. Potensi impak kepada pembangunan wilayah Selangor

   • Projek ini bukan sekadar projek pengangkutan awam. Ia berpotensi menjadi pemangkin pembangunan ekonomi sepanjang koridor rel.

   • Kawasan utara Selangor seperti Kuala Selangor, Sekinchan dan Sabak Bernam dikenal pasti berpotensi mendapat manfaat daripada peningkatan akses pengangkutan.

   • Peningkatan connectivity boleh merangsang:

     • pembangunan perumahan;

     • pembangunan komersial;

     • kawasan industri;

     • hab logistik;

     • pembangunan bandar baharu; dan

     • peluang pekerjaan.

   • Pembangunan stesen lazimnya turut menghasilkan permintaan terhadap pembangunan berorientasikan transit atau transit-oriented development (TOD).

     
     

4. Komponen kargo menjadikan projek lebih strategik

   • Kajian terdahulu turut mempertimbangkan perkhidmatan penumpang dan kargo.

   • Cadangan cabang ke Westport dan Port Klang mempunyai kepentingan besar kepada sektor logistik dan industri.

   • Sekiranya direalisasikan, rangkaian tersebut boleh membantu mengalihkan sebahagian pergerakan kargo daripada jalan raya kepada rel.

   • Ini membuka peluang kepada pembangunan:

     • terminal kargo;

     • depot;

     • pusat logistik;

     • gudang;

     • kawasan industri;

     • jalan akses; dan

     • infrastruktur intermodal.

       
       

5. Tempoh fasa pertama dianggarkan sekitar 10 tahun

   • Berdasarkan kajian kebolehlaksanaan, fasa pertama boleh mengambil masa kira-kira 10 tahun.

   • Tempoh tersebut bukan sekadar tempoh pembinaan kerana merangkumi:

     • reka bentuk awal;

     • kajian terperinci;

     • kelulusan Skim Kereta Api oleh APAD;

     • perolehan;

     • pengambilan tanah;

     • pembinaan;

     • pengujian; dan

     • pentauliahan.

       
       

6. Pengambilan tanah bakal menjadi faktor kritikal

   • Dengan jajaran sekitar 211 km, pengambilan tanah berpotensi menjadi antara komponen paling kompleks sebelum kerja pembinaan utama bermula.

   • Ia boleh melibatkan tanah kerajaan, tanah persendirian, kawasan pertanian, kawasan bandar, kawasan industri serta koridor infrastruktur sedia ada.

   • Sebarang perubahan alignment akibat proses rundingan tanah juga boleh memberi kesan kepada kos, reka bentuk dan jadual projek.

     
     

7. Model pembiayaan akan menjadi penentu utama

   • Projek rel mempunyai CapEx yang sangat tinggi, manakala pulangan operasi pula bergantung kepada jumlah penumpang, hasil kargo, tambang, pembangunan hartanah dan sumber pendapatan lain.

   • Oleh itu, Selangor perlu menentukan sama ada projek akan menggunakan pendekatan seperti:

     • pembiayaan kerajaan;

     • sukuk atau instrumen pasaran modal;

     • private-sector participation;

     • public-private partnership;

     • pembangunan berasaskan aset/TOD; atau

     • kombinasi beberapa mekanisme.

   • Perkembangan MRT3 menunjukkan bahawa projek rel Malaysia juga boleh menggunakan struktur pembiayaan khusus melalui DanaInfra, termasuk pembiayaan kos pengambilan tanah.

New Straits Times | Nabiha Safian