Kelantan pertimbang jalan empat lorong jika kos LPT3 terlalu tinggi

Gambar hiasan

KOTA BHARU, KELANTAN

1. LPT3 masih dianggap penting untuk Kelantan

   • Kerajaan Kelantan pada prinsipnya masih melihat Lebuhraya Pantai Timur Fasa 3 (LPT3) sebagai projek yang diperlukan bagi meningkatkan kecekapan jaringan pengangkutan serta menyokong pertumbuhan sosioekonomi negeri.

   • Permohonan rasmi kepada Kerajaan Persekutuan telah dikemukakan pada 13 Oktober 2024, selain beberapa sesi libat urus melalui Unit Kerjasama Awam Swasta (UKAS).

   • LPT3 juga telah dibincangkan dalam Mesyuarat Tindakan Pembangunan (MTP) sebagai sebahagian daripada agenda pembangunan Kelantan.

     
     

2. Kos pembinaan menjadi faktor penentu utama

   • Kerajaan Kelantan memaklumkan kos LPT3 dianggarkan sekitar RM8 bilion, yang dianggap terlalu tinggi untuk diabaikan dalam membuat keputusan pelaksanaan.

   • Sebelum ini, Kerajaan Persekutuan mengunjurkan kos LPT3 meningkat kepada RM9.8 bilion, berbanding hanya RM2.867 bilion dalam kajian kemungkinan 2009. Peningkatan besar ini dikaitkan antara lain dengan model pembiayaan yang bergantung kepada pulangan tol.

   • Peningkatan kos menunjukkan kepentingan semakan semula jajaran, reka bentuk, kos tanah, kos bahan, kos pembiayaan dan risiko trafik sebelum model pelaksanaan dimuktamadkan.

     
     

3. Model pembiayaan swasta boleh memberi tekanan kepada kadar tol

   • Antara isu paling kritikal ialah cadangan pembiayaan LPT3 melalui pihak swasta/RFP, berbanding pembiayaan Kerajaan Persekutuan.

   • Apabila modal swasta perlu mendapatkan pulangan melalui kutipan tol, kadar tol berpotensi menjadi lebih tinggi.

   • Anggaran terdahulu menyebut kadar sekitar 60 sen setiap kilometer, jauh lebih tinggi daripada kadar LPT2 yang dilaporkan sekitar 9.84 sen/km dalam model pembiayaan kerajaan.

   • Ini menunjukkan hubungan langsung antara kos modal + trafik + tempoh konsesi + kadar tol dalam menentukan daya maju projek lebuh raya.

     
     

4. Permintaan trafik menjadi persoalan daya maju

   • Kerajaan Persekutuan dilaporkan memaklumkan bahawa permintaan terhadap laluan LPT3 masih tidak tinggi.

   • Bagi projek lebuh raya tol, trafik yang rendah boleh menjejaskan keupayaan konsesi mendapatkan hasil yang mencukupi untuk membiayai kos pembinaan dan operasi.

   • Ini mewujudkan dilema: kos pembinaan tinggi memerlukan pulangan lebih besar, tetapi trafik rendah mengehadkan kemampuan mengenakan tol yang tinggi.

     
     

5. Jalan empat lorong dicadangkan sebagai alternatif

   • Jika LPT3 dianggap terlalu mahal, Kerajaan Kelantan melihat jalan empat lorong Rantau Panjang - Jertih sebagai pilihan alternatif.

   • JKR telah mengenal pasti laluan melalui FT003 dan FT004 sepanjang kira-kira 90 kilometer.

   • Beberapa pakej dilaporkan telah dilaksanakan, sedang melalui proses pengambilan tanah atau bakal ditawarkan untuk tender.

   • Pendekatan ini membolehkan objektif meningkatkan kapasiti dan kesalinghubungan jalan raya dicapai tanpa semestinya membina keseluruhan lebuh raya bertol baharu.

     
     

6. Isu ini ialah contoh penting penilaian value for money

   • Kes LPT3 menunjukkan bahawa sesuatu projek mega tidak boleh dinilai berdasarkan keperluan infrastruktur semata-mata.

   • Kerajaan perlu melihat secara serentak kos modal, unjuran trafik, kos penyelenggaraan, kos tanah, struktur pembiayaan, kadar tol, tempoh konsesi dan manfaat ekonomi.

   • Pendekatan ini penting kerana perubahan model pembiayaan boleh mengubah keseluruhan struktur kos dan kebolehlaksanaan projek.

Sinar Harian | Hazelen Liana Kamarudin