KKR minta kontraktor buktikan kenaikan kos bahan binaan sebelum tuntut VOP tinggi

| GDP Architects

KUALA LUMPUR

1. KKR tidak akan meluluskan VOP tinggi tanpa bukti kenaikan kos yang kukuh

   • Timbalan Menteri Kerja Raya, menegaskan bahawa Kementerian Kerja Raya (KKR) tidak akan mempertimbangkan pelarasan harga atau Variation of Price (VOP) yang tinggi sekiranya kontraktor tidak dapat mengemukakan bukti bahawa kos bahan binaan benar-benar meningkat dengan ketara.

   • Ini menunjukkan kerajaan mengambil pendekatan berasaskan data dan bukti transaksi, bukannya semata-mata berdasarkan dakwaan atau persepsi pasaran.

   • Dari perspektif pengurusan kontrak, kontraktor perlu memastikan setiap tuntutan VOP disokong dengan rekod kos yang boleh diaudit.

     
     

2. DOSM menjadi rujukan utama dalam menilai pergerakan harga bahan binaan

   • Menurut kenyataan, data DOSM bertarikh 10 Ogos 2026 menunjukkan kebanyakan bahan binaan masih berada dalam keadaan relatif stabil.

   • Tiga bahan dilaporkan mencatat kenaikan kurang daripada 1 peratus, manakala kenaikan maksimum bagi bahan tertentu yang disebut adalah sehingga 19 peratus.

   • Simen, sebagai contoh, dilaporkan meningkat kurang daripada 1 peratus.

   • Pendekatan ini selari dengan mekanisme VOP kerajaan yang menggunakan penerbitan DOSM sebagai salah satu asas penentuan perubahan harga.

     
     

3. Kontraktor diminta "mencabar" data DOSM dengan bukti sebenar

   • KKR tidak menutup ruang kepada kontraktor yang mendapati harga sebenar di tapak jauh lebih tinggi daripada statistik rasmi.

   • Sebaliknya, kontraktor diminta mengemukakan bukti kepada DOSM supaya data tersebut boleh disemak.

   • Antara bukti yang relevan ialah:

     • Invois pembelian bahan binaan.

     • Pesanan pembelian atau purchase order.

     • Delivery order (DO).

     • Rekod harga pembekal.

     • Rekod pembelian sebelum dan selepas kenaikan.

     • Dokumen perbandingan kos.

   • Ini penting kerana perbezaan antara harga pasaran sebenar, harga kontrak dan indeks statistik perlu dibuktikan secara objektif.

     
     

4. Isu VOP mempunyai kesan terus kepada keuntungan kontraktor

   • Kenaikan harga bahan binaan yang tidak dapat dipindahkan kepada harga kontrak boleh memberi tekanan kepada margin keuntungan kontraktor.

   • Bagi kontraktor yang mempunyai projek berskala besar atau tempoh pembinaan panjang, perubahan kecil pada harga bahan boleh memberi kesan besar apabila didarab dengan jumlah kuantiti bahan.

   • Oleh itu, kontraktor perlu mempunyai sistem cost monitoring yang lebih sistematik sepanjang tempoh kontrak.

     
     

5. Bukti dokumentasi kini semakin penting dalam pengurusan kontrak

   • Kontraktor tidak boleh hanya bergantung kepada kenyataan pembekal atau keadaan pasaran secara umum apabila mengemukakan tuntutan.

   • Rekod pembelian sebenar perlu disimpan secara teratur dari awal projek.

   • Dalam amalan pengurusan projek, perkara ini berkait rapat dengan contract administration, quantity tracking, procurement records, cost control dan claims management.

     
     

6. Kerajaan cuba mengimbangi kepentingan kontraktor dan kewangan awam

   • KKR perlu mengambil kira kedudukan kewangan kontraktor tetapi pada masa sama mengelakkan pelarasan harga yang tidak disokong bukti.

   • VOP yang terlalu mudah diluluskan boleh meningkatkan kos projek kerajaan dan akhirnya memberi implikasi kepada peruntukan awam.

   • Sebaliknya, VOP yang terlalu ketat tanpa mengambil kira kos sebenar boleh menyebabkan kontraktor mengalami tekanan kewangan dan meningkatkan risiko projek lewat atau bermasalah.

   • Maka, data rasmi + bukti transaksi sebenar menjadi titik keseimbangan antara kedua-dua kepentingan.

     
     

7. Isu ini bukan perkara baharu dalam kontrak kerajaan

   • Kerajaan sebelum ini pernah memperkenalkan mekanisme VOP susulan kenaikan harga bahan binaan selepas pandemik.

   • Pada 2021, VOP diperkenalkan bagi beberapa bahan seperti besi bertetulang, crushed aggregate, mild steel pipe dan copper. Pada 2022, senarai bahan diperluaskan kepada 15 bahan.

   • Di Selangor pula, kerajaan negeri pernah melaporkan 29 projek terjejas akibat kenaikan harga bahan binaan, termasuk 27 projek yang mengalami kenaikan kos kontrak berkaitan VOP dan 17 projek mengalami kelewatan.

     
     

8. Kontraktor perlu melihat VOP sebagai proses berasaskan bukti, bukan hak automatik

   • VOP tidak seharusnya dianggap sebagai mekanisme automatik untuk memindahkan semua kenaikan kos kepada kerajaan.

   • Kelayakan, bahan yang dilindungi, tempoh kontrak, kaedah pengiraan dan dokumen sokongan perlu diperiksa berdasarkan syarat kontrak serta pekeliling yang berkuat kuasa.

   • Kontraktor perlu membezakan antara kenaikan harga yang boleh dibuktikan dengan peningkatan kos akibat faktor dalaman seperti pembelian lewat, pengurusan procurement yang lemah atau keputusan pembekal sendiri.

     
     

   Isu ini memberi pengajaran besar kepada pengurusan projek kerajaan

   • Projek yang mempunyai tempoh pembinaan panjang terdedah kepada perubahan harga bahan, tenaga, pengangkutan dan buruh.

   • Oleh itu, penyediaan tender dan kontrak perlu mengambil kira risiko turun naik harga sejak peringkat awal.

   • Penggunaan data kos, rekod pembelian dan mekanisme pelarasan yang jelas boleh membantu mengurangkan pertikaian antara kerajaan dan kontraktor.

     
     

9. Perkembangan April 2026 menunjukkan isu VOP memang sedang diberi perhatian kerajaan

   • Pada April 2026, Timbalan Menteri Kerja Raya sebelum ini menyatakan cadangan untuk mengaktifkan semula klausa VOP bagi bahan binaan susulan peningkatan kos yang dilaporkan kontraktor, termasuk dakwaan kenaikan sekitar 20 - 30 peratus.

   • Pada ketika itu, beliau turut menyatakan bahawa kajian menggunakan data DOSM diperlukan bagi menentukan kadar kenaikan sebenar.

   • Kenyataan 17 Ogos ini menunjukkan pendekatan kerajaan kini lebih menekankan pengesahan bukti dan data sebenar sebelum VOP tinggi dipertimbangkan.

Sinar Harian | Hazelen Liana Kamarudin