10 tahun pembukaan hutan tidak terkawal untuk kebun sayur, rakyat orang asli Lojing bimbang risiko kepala air
GUA MUSANG, KELANTAN
Pembukaan kawasan hutan secara berterusan sejak 10 tahun lalu
Penduduk Orang Asli di sekitar Pos Brooke, Tanah Tinggi Lojing, mendakwa aktiviti pembukaan kawasan hutan untuk tanaman sayur-sayuran semakin tidak terkawal sejak kira-kira 10 tahun lalu.
Pengurangan litupan hutan dikhuatiri menjejaskan keupayaan kawasan tadahan untuk menyerap dan memperlahankan aliran air hujan.
Perubahan guna tanah daripada kawasan berhutan kepada kawasan pertanian terbuka boleh meningkatkan aliran air permukaan (surface runoff), khususnya apabila cerun terdedah dan sistem saliran tidak mencukupi.
Peningkatan risiko kepala air dan tanah runtuh
Penduduk mendakwa aliran air hujan dari kawasan tanah tinggi menjadi lebih deras sehingga menyebabkan paras air sungai meningkat dengan cepat ketika hujan lebat.
Kehilangan tumbuhan semula jadi boleh mengurangkan perlindungan permukaan tanah daripada impak titisan hujan serta meningkatkan risiko hakisan.
Sekiranya tanah terdedah, air hujan berpotensi membawa sedimen, kelodak dan bahan tanah ke kawasan lebih rendah.
Keadaan ini boleh meningkatkan risiko banjir lumpur, kejadian aliran puing (debris flow) dan ketidakstabilan cerun, bergantung pada keadaan geologi, kecerunan, saliran dan tahap ketepuan tanah.
Risiko tersebut bukan sahaja melibatkan kawasan pertanian, malah boleh menjejaskan perkampungan Orang Asli dan infrastruktur awam berhampiran.
Sistem saliran dan pengurusan air hujan di kawasan kebun
Penduduk mencadangkan supaya pengusaha kebun diwajibkan menyediakan takungan air hujan bagi menampung air yang mengalir dari struktur bumbung plastik pertanian.
Cadangan ini relevan kerana air hujan yang jatuh ke atas permukaan bumbung plastik boleh dikumpulkan dan disalurkan secara tertumpu ke lokasi tertentu.
Tanpa sistem tadahan, pelepasan dan kawalan aliran yang terancang, air boleh mengalir ke cerun, jalan raya atau kawasan penempatan.
Antara langkah teknikal yang boleh dipertimbangkan ialah:
Takungan air hujan dan kolam mendapan (sedimentation pond).
Sistem saliran perimeter dan saliran pintasan (cut-off drain).
Perangkap kelodak (silt trap).
Struktur kawalan hakisan dan kelodak.
Penstabilan cerun serta penanaman semula kawasan terdedah.
Sistem pelepasan air terkawal bagi mengelakkan aliran tertumpu ke kawasan berisiko.
Kerosakan jalan raya akibat aliran air dan kelodak
Penduduk turut mendakwa aliran air bercampur selut dari kawasan kebun mengalir ke jalan raya sehingga membahayakan pengguna.
Jalan berlubang berhampiran Kampung Jekjok dipercayai mempunyai kaitan dengan aliran air dari kawasan kebun di atas bukit.
Sekiranya air memasuki struktur turapan atau menghakis lapisan asas jalan, kerosakan boleh berkembang daripada kecacatan permukaan kepada kegagalan struktur jalan.
Keselamatan penduduk Orang Asli dan komuniti setempat
Penduduk Pos Brooke dan Kampung Brooke Lama dilaporkan hidup dalam kebimbangan setiap kali musim tengkujuh.
Kawasan penempatan yang terletak berhampiran kawasan pertanian dan cerun berisiko terdedah kepada banjir lumpur, limpahan air dan tanah runtuh.
Penduduk meminta kerajaan negeri serta agensi berkaitan memperketat pemantauan dan penguatkuasaan terhadap aktiviti pembukaan serta pengusahaan kebun.
Kawalan kerja tanah ketika musim hujan
Penghulu Kampung Brooke Lama mencadangkan aktiviti kerja tanah di kawasan pertanian dikurangkan atau dihentikan sementara ketika musim hujan.
Cadangan ini mempunyai asas dari sudut pengurusan risiko pembinaan dan kerja tanah kerana tanah yang baru dibersihkan atau diganggu lebih mudah terhakis apabila menerima hujan lebat.
Aktiviti seperti pemotongan cerun, penambakan, pembukaan laluan kebun dan pengorekan tanah perlu dikawal berdasarkan keadaan cuaca serta kestabilan tapak.
Pengusaha juga perlu mempunyai pelan pengurusan hakisan dan kelodak (Erosion and Sediment Control Plan – ESCP) yang sesuai dengan keadaan sebenar tapak.
Kosmo! | Aimuni Tuan Lah
Comments